Παιδολογώντας — Podcast
Το «Παιδολογώντας» ξεκίνησε ως εβδομαδιαία ραδιοφωνική εκπομπή. Η εκπομπή ασχολείται με θέματα ψυχικής υγείας παιδιών και εφήβων — προσβάσιμα, χωρίς ψυχιατρική ορολογία, απευθείας σε γονείς, εκπαιδευτικούς και σε κάθε ενδιαφερόμενο. Τα επεισόδια είναι διαθέσιμα στο Spotify.
▶ Ακούστε στο Spotify Apple Podcasts (σύντομα)
Επεισόδια
- 1. Βιβλιοθεραπεία · 46΄ Τα βιβλία μπορούν να είναι εργαλεία θεραπείας — και αυτό δεν είναι υπερβολή. Tι είναι η βιβλιοθεραπεία, πώς χρησιμοποιείται σε παιδιά που αντιμετωπίζουν άγχος, θλίψη ή τραύμα, και γιατί η ανάγνωση μπορεί να ανοίξει συζητήσεις που αλλιώς δύσκολα θα ξεκινούσαν. Ένα επεισόδιο για γονείς και εκπαιδευτικούς που θέλουν να χρησιμοποιήσουν το βιβλίο ως γέφυρα επικοινωνίας με το παιδί τους.
- 2. Πρόληψη · 59΄ Η καλύτερη θεραπεία είναι εκείνη που δεν χρειαστεί ποτέ να γίνει. H πρόληψη στην ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων — τι σημαίνει στην πράξη, πώς εφαρμόζεται στο σπίτι και στο σχολείο, και ποιοι παράγοντες αυξάνουν ή μειώνουν την ψυχολογική τρωτότητα ενός παιδιού. Η πρόληψη δεν είναι μόνο υπόθεση ειδικών — την κάνουν οι γονείς κάθε μέρα, συχνά χωρίς να το ξέρουν.
- 3. Ο φόβος στα παιδιά · 56΄ Κάθε παιδί φοβάται — αλλά πότε ο φόβος είναι φυσιολογικός και πότε χρειάζεται βοήθεια; Tύποι φόβου ανά ηλικία, από τους βρεφικούς φόβους έως τις σύνθετες φοβίες της εφηβείας. Πώς αντιδρά ένα παιδί που φοβάται, και γιατί η υποτίμηση ή η υπερπροστασία από τους γονείς μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση; Τι να πείτε — και τι να αποφύγετε — όταν το παιδί σας εκφράζει φόβο.
- 4. Άγχος · 55΄ Το άγχος είναι σήμερα μία από τις πιο συχνές δυσκολίες σε παιδιά και εφήβους. Πώς εκδηλώνεται η αγχώδης διαταραχή στις διάφορες ηλικίες, ποια είναι τα προειδοποιητικά σημάδια, και πώς διαφέρει το «υγιές» άγχος από εκείνο που απαιτεί επαγγελματική αξιολόγηση. Πότε ένα παιδί που αρνείται να πάει σχολείο ή δυσκολεύεται να κοιμηθεί χρειάζεται βοήθεια;
- 5. Θέματα διαγωγής · 54΄ Παιδί που αντιδρά, αρνείται, ξεσπά ή έρχεται συνεχώς σε σύγκρουση — είναι «ατίθασο» ή κάτι παραπάνω; Οι διαταραχές συμπεριφοράς στην παιδική και εφηβική ηλικία, πώς διακρίνονται από φυσιολογικές αντιδράσεις, και πότε η αυστηρότητα βοηθά ή επιδεινώνει. Κλινική ματιά σε ένα θέμα που απασχολεί πολλές οικογένειες.
- 6. Χρήση ουσιών · 49΄ Η χρήση αλκοόλ, κάνναβης και άλλων ουσιών από εφήβους αφορά κάθε γονέα — ακόμα και εκείνους που πιστεύουν ότι «το δικό μου παιδί δεν θα το κάνει». Παράγοντες κινδύνου, τα σημάδια που πρέπει να παρατηρεί ένας γονέας, και τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στην πειραματική χρήση και την εξάρτηση. Πώς μιλάμε στον έφηβο για τις ουσίες χωρίς να τον ωθήσουμε σε αντίδραση;
- 7. Παιδικές νεοπλασίες · 45΄ Η διάγνωση καρκίνου σε ένα παιδί συγκλονίζει ολόκληρη την οικογένεια. Ψυχολογικές επιπτώσεις των παιδικών νεοπλασιών τόσο για το ίδιο το παιδί όσο και για τους γονείς και τα αδέρφια. Πώς μιλάμε σε ένα παιδί για την ασθένειά του; Πώς διαχειρίζεται ψυχολογικά η οικογένεια το στρες της νόσου και της θεραπείας;
- 8. Σχέση μητέρας-βρέφους · 48΄ Τα πρώτα χρόνια της ζωής ενός παιδιού θέτουν τα θεμέλια για ολόκληρη την ψυχολογική του ανάπτυξη. Η σχέση μητέρας-βρέφους, τη σημασία του δεσμού (bonding), τι συμβαίνει όταν αυτός δυσκολεύεται να αναπτυχθεί, και πώς η επιλόχεια κατάθλιψη επηρεάζει τόσο τη μητέρα όσο και το νεογέννητο. Ένα επεισόδιο για νέες μητέρες, πατέρες και όλους τους γύρω τους.
- 9. Το στίγμα · 49΄ «Μην το λες σε κανέναν — θα μας κοιτάνε περίεργα.» Το στίγμα γύρω από την ψυχική υγεία παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στην αναζήτηση βοήθειας. Πώς λειτουργεί το στίγμα στην ελληνική κοινωνία, πώς επηρεάζει τα παιδιά που χρειάζονται υποστήριξη, και τι κάνουν λάθος οικογένειες και σχολεία όταν προσπαθούν να αποφύγουν «την ετικέτα».
- 10. Τοξικοί γονείς · 40΄ Κανείς γονέας δεν θέλει να βλάψει το παιδί του — αλλά ορισμένες συμπεριφορές το κάνουν χωρίς να το καταλαβαίνουν. Τι σημαίνει «τοξικός γονέας»: υπερβολικός έλεγχος, συναισθηματική χειραγώγηση, μεταβίβαση άγχους. Πώς αναγνωρίζουμε αυτά τα μοτίβα — και στους άλλους, αλλά και στον εαυτό μας; Μπορεί ένας τοξικός γονέας να αλλάξει;
- 11. Βία στο σπίτι · 41΄ Η ενδοοικογενειακή βία αφήνει βαθιά ψυχολογικά σημάδια στα παιδιά — ακόμα και όταν δεν τη βιώνουν άμεσα αλλά μόνο την παρακολουθούν.Μορφές βίας εντός οικογένειας, τον αντίκτυπό τους στην ψυχολογική ανάπτυξη, και τα σημάδια που πρέπει να κινητοποιούν εκπαιδευτικούς και επαγγελματίες υγείας.
- 12. Σχολική βία · 52΄ Bullying, παρενόχληση, αποκλεισμός — η σχολική βία παίρνει πολλές μορφές και αφήνει συχνά αόρατα τραύματα. Ποια παιδιά γίνονται θύματα, ποια θύτες, και γιατί η εικόνα είναι πολύ πιο σύνθετη από ό,τι φαίνεται. Πώς αντιδρά ένα παιδί που έχει γίνει στόχος; Τι κάνουν λάθος γονείς και δάσκαλοι; Και τι πρέπει να κάνουμε πρακτικά όταν το παιδί μας εμπλέκεται.
- 13. Ανορεξία · 46΄ Η νευρική ανορεξία είναι η ψυχιατρική διαταραχή με τη μεγαλύτερη θνητότητα — και συχνά ξεκινά αθόρυβα, με μια «δίαιτα». Διατροφικές διαταραχές στην παιδική και εφηβική ηλικία, πώς αναγνωρίζουμε τα πρώτα σημάδια, και γιατί η ανορεξία δεν είναι «θέμα φαγητού» αλλά ψυχολογικό ζήτημα βαθύτερης αιτιολογίας. Ένα επεισόδιο που μπορεί κυριολεκτικά να σώσει ζωές.
- 14. Αυτοτραυματισμοί · 58΄ Ίσως το θέμα που προκαλεί τον μεγαλύτερο πανικό στους γονείς — και συχνά εξαιτίας αυτού του πανικού χειρίζεται λανθασμένα. Τι είναι οι αυτοτραυματισμοί, γιατί ορισμένοι έφηβοι καταφεύγουν σε αυτούς, και — το πιο σημαντικό — πώς να αντιδράσει ένας γονέας χωρίς να επιδεινώσει την κατάσταση. Αυτοτραυματισμός δεν σημαίνει απαραίτητα αυτοκτονικό ιδεασμό, αλλά πρέπει πάντα να λαμβάνεται σοβαρά.
- 15. Καλοκαίρι και παιδί · 54΄ Το καλοκαίρι είναι διακοπές — αλλά για ποιον ακριβώς; Πώς επηρεάζει η θερινή περίοδος την ψυχολογία του παιδιού: η ρήξη της ρουτίνας, η έκρηξη χρήσης οθονών, και η πίεση των «παραγωγικών» διακοπών. Πώς να βοηθήσετε το παιδί σας να περάσει ένα καλοκαίρι που ισορροπεί ελευθερία, διασκέδαση και ανάπτυξη;
- 16. Μηχανισμοί άμυνας · 55΄ Γιατί ένα παιδί που πόνεσε κάνει ότι «δεν πειράζει»; Γιατί ένας έφηβος που αγχώνεται γίνεται επιθετικός; Ψυχολογικοί μηχανισμοί άμυνας — τα αόρατα εργαλεία που χρησιμοποιεί ο ψυχισμός για να διαχειριστεί το άγχος, την απώλεια ή το τραύμα. Από την άρνηση και την προβολή ως την εξιδανίκευση, αυτά τα μοτίβα ξεκινούν από την παιδική ηλικία.
- 17. Ηλεκτρονικά μέσα · 53΄ Οθόνες, social media, gaming, YouTube — το ψηφιακό περιβάλλον είναι πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της παιδικής ηλικίας. Ο παιδοψυχίατρος Γιώργος Βαγιωνής αναλύει την επίδραση των ηλεκτρονικών μέσων στην ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων, ποιοι κίνδυνοι είναι πραγματικοί και ποιοι υπερβολικοί, και πώς να διαπραγματευτείτε με το παιδί σας χωρίς σύγκρουση. Μια επιστημονικά ενημερωμένη ματιά.
- 18. Πριν καιρό… · 41΄ Κυρίες Πολυχρονάκη και Γναφάκη Ένα ιδιαίτερο επεισόδιο με προσκεκλημένες. Ο παιδοψυχίατρος Γιώργος Βαγιωνής συζητά με τις κυρίες Πολυχρονάκη και Γναφάκη σε μία συνάντηση με προσωπικό τόνο — εμπειρίες, αναμνήσεις και σκέψεις για παιδιά, οικογένεια και κοινωνία.
- 19. Η λέξη αγάπη · 51΄ Λέμε στα παιδιά μας ότι τα αγαπάμε — αλλά το νιώθουν; Η «γλώσσα αγάπης» στη σχέση γονέα-παιδιού: πώς εκφράζεται η αγάπη που δεν λέγεται με λόγια, τι σημαίνει για ένα παιδί η παρουσία, η έγκριση, το άγγιγμα, και γιατί η αγάπη από μόνη της δεν αρκεί χωρίς ασφάλεια και όρια. Ένα επεισόδιο τρυφερό, βαθύ και αναγκαίο.
- 20. Μιλώντας με μία ψυχολόγο · 47΄ Ψυχολόγος Χρυσή Φασαράκη Ο παιδοψυχίατρος Γιώργος Βαγιωνής συναντά την ψυχολόγο Χρυσή Φασαράκη για μία ειλικρινή συζήτηση για την ψυχολογική υποστήριξη παιδιών και εφήβων. Ποιος ο ρόλος του ψυχολόγου σε σχέση με τον παιδοψυχίατρο; Πώς επιλέγουν οι γονείς τον κατάλληλο επαγγελματία; Τι συμβαίνει στις συνεδρίες και τι να περιμένει μια οικογένεια;
- 21. Η ζωή μιας μαμάς με παιδί αυτισμό · 59΄ Κ. Μαλανδράκη Τι σημαίνει να μεγαλώνεις ένα παιδί με αυτισμό στην καθημερινότητα; Η κ. Μαλανδράκη μοιράζεται την προσωπική της εμπειρία σε ανοιχτή συζήτηση με τον παιδοψυχίατρο Γιώργο Βαγιωνή. Χαρές, φόβοι, εξάντληση, θρίαμβοι — η ζωή μιας οικογένειας με παιδί στο φάσμα του αυτισμού μέσα από μία αυθεντική μαρτυρία.
- 22. Μιλώντας για… · 52΄ Ψυχολόγος Ιωάννα Φαντζίκη Ο παιδοψυχίατρος Γιώργος Βαγιωνής και η ψυχολόγος Ιωάννα Φαντζίκη συζητούν για θέματα ψυχικής υγείας παιδιών και εφήβων. Δύο επαγγελματίες ψυχικής υγείας μοιράζονται απόψεις, εμπειρίες και πρακτικές συμβουλές για γονείς που θέλουν να κατανοήσουν καλύτερα τις ανάγκες των παιδιών τους.
- 23. Με μία παιδίατρο · 49΄ Παιδίατρος Πόπη Κορακάκη Ψυχική και σωματική υγεία δεν χωρίζονται. Ο παιδοψυχίατρος Γιώργος Βαγιωνής συνομιλεί με την παιδίατρο Πόπη Κορακάκη για την αλληλεπίδραση σώματος και ψυχής στην παιδική ηλικία, τα ψυχοσωματικά συμπτώματα που συχνά παρερμηνεύονται, και πώς δύο ειδικότητες συνεργάζονται για το καλύτερο αποτέλεσμα για το παιδί.
- 24. Παιδί και χειρουργείο · 62΄ Νοσηλευτής Αντώνης Τζατζάνης Η ιδέα του χειρουργείου τρομάζει τα παιδιά — και συχνά τους γονείς ακόμα περισσότερο. Ο παιδοψυχίατρος Γιώργος Βαγιωνής και ο νοσηλευτής Αντώνης Τζατζάνης συζητούν για την ψυχολογική προετοιμασία του παιδιού πριν από νοσοκομειακή εισαγωγή ή επέμβαση: τι να λέμε, πώς να το λέμε, και πώς να μειώσουμε το άγχος τόσο του παιδιού όσο και της οικογένειας.
- 25. Εναλλακτικές θεραπείες · 46΄ Ψυχολόγος Κλειώ Αποστολάκη Υπάρχει πλήθος εναλλακτικών παρεμβάσεων για παιδιά με ψυχολογικές δυσκολίες. Ο παιδοψυχίατρος Γιώργος Βαγιωνής και η ψυχολόγος Κλειώ Αποστολάκη εξετάζουν πότε οι εναλλακτικές θεραπείες συμπληρώνουν — αλλά δεν αντικαθιστούν — τις κλασικές κλινικές προσεγγίσεις.
- 26. Το τραύμα · 26΄ Ψυχολόγος Μαρία Αθητάκη Ο παιδοψυχίατρος Γιώργος Βαγιωνής και η ψυχολόγος Μαρία Αθητάκη μιλούν για το τραύμα στην παιδική ηλικία — τι το προκαλεί, πώς αποτυπώνεται στη συμπεριφορά, και γιατί ένα παιδί που έχει τραυματιστεί μπορεί να φαίνεται «φυσιολογικό» εξωτερικά. Τι σημαίνει «τραυματισμένο παιδί» στην κλινική πράξη και ποιες θεραπευτικές προσεγγίσεις βοηθούν;
- 27. Γονείς · 49΄ Το δυσκολότερο επάγγελμα στον κόσμο — και το μόνο για το οποίο δεν ετοιμαζόμαστε ποτέ αρκετά. Γονείς: οι ανάγκες τους, οι ενοχές τους, τον φόβο ότι δεν φτάνουν, και πώς η ψυχολογική τους κατάσταση επηρεάζει ευθέως τα παιδιά τους. Καλός γονέας δεν σημαίνει τέλειος γονέας.
- 28. ΔΕΠΥ · 50΄ Το ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα) είναι μία από τις πιο συχνές νευροαναπτυξιακές διαταραχές — και από τις πιο παρεξηγημένες.Τι είναι και τι δεν είναι το ΔΕΠΥ, πώς διαγιγνώσκεται σωστά, ποιες οι θεραπευτικές επιλογές, και πώς μπορούν γονείς και εκπαιδευτικοί να βοηθήσουν ένα παιδί με ΔΕΠΥ να αξιοποιήσει το δυναμικό του.
- 29. Αυτισμός · 45΄ Το φάσμα του αυτισμού είναι ακριβώς αυτό — ένα φάσμα. Δεν υπάρχει ένα «αυτιστικό παιδί», αλλά άπειρες εκφράσεις μιας νευροαναπτυξιακής ιδιαιτερότητας. Πώς αναγνωρίζουμε τα πρώτα σημάδια, πότε και πώς γίνεται η διάγνωση, και τι χρειάζεται μια οικογένεια για να στηρίξει αποτελεσματικά ένα παιδί στο φάσμα. Γιατί η έγκαιρη παρέμβαση κάνει τη διαφορά.
- 30. Το παιχνίδι · 35΄ Παίζοντας, τα παιδιά δεν «σκοτώνουν χρόνο» — μαθαίνουν, αναπτύσσονται, επεξεργάζονται τον κόσμο. Η θεμελιώδης σημασία του παιχνιδιού στην ψυχολογική ανάπτυξη: από το ελεύθερο ως το δομημένο, από το ατομικό ως το συλλογικό. Γιατί η μανία για παραγωγικές δραστηριότητες απειλεί κάτι πολύτιμο; Και πώς γίνουμε καλύτεροι σύντροφοι παιχνιδιού;